mix

AGE


generációkon átívelő összetartozás

Hianz nyelvjárás

A gyakori hianzeri nyelvjárás a határon túli nyelvjárás, amelyet Hianzisch-nak vagy Heanzisch-nek is neveznek. Jellemző a jellegzetes „ui” hangzás és sok független szó, amelyek a mindennapi életben azonnal felismerhetők.


A videóban Ferstl Melinda, Leo és Tóth Szelina vett részt.

Ta Koastausch


Mit ti Ogndoafa mujsma aufpassn!

Tei senn grossi Schuakn. Olli kennes ols ti "Knaubatn"

Mei Frau haud uamol za mia gsogt, vakaff aufm Luibischpoa Moak ti Koas.

Es is a schenna woama Summato kwein. Bis i va Wamdoaf nau Ogndoaf khemma pin, how i pa da grossn Hitz scha recht an Tuascht ghobt.

Tafia pin i ins Doafwiatshaus eikaunga. Va tenn Wei wos tuatt ausschenga kriag i ni Kaupfweh. Mei Koas how i voan Wiatshaus pan Opflpam aupumdn.

I how iana tazeuld tas ma trai Keass hom, tafia vakaffma uani aufm Luibischpoa Moak.

I wias taja vakaffn, tau pleibt mia a wos iwa, umd ti Frau wiad si a kfrei.

Zan wiad how i gsogt - va tenn kaff i ma a Radl, foa mit tenn Radl nau Kruispoh, tuatt sull ta Wei nau peissa schmeikka , wia pei enk tau.

Tei hom nid glaubt, tas i mit zein Kraiza wida va Luibischpoh zruckkhimm.

Nau a Stumd rosstn pin i aufm Moak kaunga. Zfuiss sanns zein Minutn va Ogndoaf.

Pis i hinkhemma pin, senn scha vül Laid kwein.

Schnöll how i in Prais vo da Koas ausgschrim, an Teiwich how i a nau inta si proatt, tas taira ausschaud.

Nau a Wahl kimmd a Bekammti , ti Mitz za mia.

Sie is a Wamdoaffarin. Wis mei Koas aufm Teiwich ksenn haud, houds recht glocht.

Wos wüsstn tu mit tenn Koaspaug aufm Teiwich?

Sie sull kuan Pletsinn song, how i gsogt. Teis is a Koas umd Müli houts a.

Ti Mitz haud auf ti Oa van Koaspaug kriffn umd tea Houd laud gschrian- mah, mah, mah

Ten wüllst tu mölla???

Va Wei pin i a pissl tamisch kwein, owa troztem how i taitli kseng tas mei Koas a Koaspaug is.

I how schnöll mei Teiwich zammkruld, mei Koas how i knemma umd pin kaunga, nid tas mi via Teppat holdn.

Nammito is scha sau woam kwein, i how nammul ins Wiatshaus eikei miassn. Tau homs mi klei kfraugt:

Haust ti zein Kraiza ? Umd hom recht glocht. Es is kha Moak kwein, weils in Luibischpoh kreingt haud.

Wiari of Nocht huamkhemma pin, how i pan Toa scha gschrian: Trudi , Trudi tu haust ti Koas mitn Koaspoug fatauscht!

Kranti iss ausakrennd - Owa na tu Tepp, i hos nid fatauscht!

Tau hauts in Fuiss fo da Koas kheippt, umd ti Müli is scha sau stoakk grummna , tas mas scha mölla hed miassn.

Tau is ma eikfolln, tas tei im Wiatshaus sau iwa mi klocht hom, tei Knaubatn hom mei Koas zwoamul - hin umd zruck fatauscht.

Der Käsetausch

Bei den Kartoffeln muss man aufpassen!

Die sind große Schurken. Alle kennen sie als die „Knaubatn“.

Meine Frau hat einmal zu mir gesagt: Verkauf auf dem Luisenberg-Markt die Kartoffeln.

Es war ein schöner warmer Sommer gewesen. Bis ich von Wamdorf nach Andau gekommen bin, hatte ich bei der großen Hitze schon recht großen Durst.

Darum bin ich ins Dorfgasthaus gegangen. Von dem Wein, der dort ausgeschenkt wird, bekomme ich nie Kopfschmerzen. Ich habe meine Kartoffeln vor dem Wirtshaus beim Apfelbaum abgestellt.

Ich habe ihnen erzählt, dass wir drei Käse haben, deshalb verkaufe ich einen auf dem Luisenberg-Markt.

Als ich sie verkaufen wollte, blieb mir noch etwas übrig, und die Frau wurde sich freuen.

Dann habe ich gesagt: Dafür kaufe ich mir ein Rad, fahre mit dem Rad nach Kreuzberg, dort soll der Wein noch besser schmecken als bei euch.

Sie haben nicht geglaubt, dass ich mit zehn Kreuzern wieder von Luisenberg zurückkomme.

Nach einer Stunde Rast bin ich zum Markt gegangen. Zu Fuß sind es zehn Minuten von Andau.

Bis ich angekommen bin, waren schon viele Leute dort.

Schnell habe ich den Preis der Kartoffeln ausgeschrieben, ein Tuch habe ich auch noch daruntergelegt, damit es teurer aussieht.

Dann kommt eine Bekannte, die Mitz, zu mir.

Sie ist eine Wamdorferin. Als sie meine Kartoffeln auf dem Tuch gesehen hat, hat sie recht gelacht.

„Was willst du mit dem Kartoffelsack auf dem Tuch?“

Sie soll keinen Unsinn reden, habe ich gesagt. Das ist ein Käse, und eine Mühle hat er auch.

Die Mitz hat den Sack an einem Ohr gepackt, und der hat laut geschrien: „Meck, meck, meck!“

„Den willst du mir verkaufen?“

Wegen des Weins war ich ein bisschen verwirrt, aber trotzdem habe ich deutlich gesehen, dass mein Käse ein Kartoffelsack ist.

Schnell habe ich mein Tuch zusammengerollt, meinen Käse genommen und bin gegangen, damit man mich nicht für einen Dummkopf hält.

Am Nachmittag war es schon sehr warm geworden, ich musste noch einmal ins Wirtshaus gehen. Da haben sie mich gleich gefragt:

„Hast du zehn Kreuzer?“ Und haben recht gelacht. Es war kein Markt gewesen, weil es in Luisenberg geregnet hatte.

Als ich nachts nach Hause gekommen bin, habe ich schon an der Tür gerufen: „Trudi, Trudi, du hast den Käse mit dem Kartoffelsack vertauscht!“

Trudi ist herausgerannt – aber nein, du Tollpatsch, ich habe ihn nicht vertauscht!

Da hat der Fuß von dem Käse gekippt, und die Mühle war schon so stark zusammengedrückt, dass man ihn schon hätte melken müssen.

Da ist mir eingefallen, dass sie im Wirtshaus so über mich gelacht haben, die Schurken haben meinen Käse zweimal – hin und zurück – vertauscht.

A sajtcsere

A krumplira vigyázni kell!

Nagy gazemberek azok. Mindenki „Knaubatn”-ként ismeri őket.

A feleségem egyszer azt mondta nekem: add el a krumplit a Luibischpoar piacon.

Szép meleg nyár volt. Mire Wamdorfból Andau-ba értem, a nagy hőségben már nagyon szomjas voltam.

Ezért bementem a falusi kocsmába. Attól a bortól, amit ott mérnek, nekem soha nem lesz fejfájásom. A krumplimat a vendéglő előtt, az almafa mellett tettem le.

Elmondtam nekik, hogy három sajtunk van, ezért egyet eladok a Luibischpoar piacon.

Amikor el akartam adni, még maradt egy kevés, és a feleségem örül majd neki.

Aztán azt mondtam: ezért veszek magamnak egy biciklit, azzal elmegyek Kruispohba, ott a bor állítólag még jobban ízlik, mint nálatok.

Nem hitték el, hogy tíz krajcárral visszajövök Luibischpoarból.

Egy órás pihenő után indultam el a piacra. Gyalog Andauból tíz perc az út.

Mire odaértem, már sok ember volt ott.

Gyorsan kiírtam a sajt árát, és még egy terítőt is terítettem alá, hogy drágábbnak tűnjön.

Aztán odajön egy ismerősöm, Mitz, hozzám.

Ő wamdorfi. Amikor meglátta a sajtomat a terítőn, nagyon nevetett.

„Mit akarsz te azzal a krumpliszsákkal a terítőn?”

„Ne beszélj butaságot” – mondtam. „Ez egy sajt, és még malma is van.”

Mitz megfogta a zsákot a fülénél, mire az hangosan felkiáltott: „me, me, me!”

„Ezt akarod nekem eladni?”

A bortól egy kicsit zavarodott voltam, de azért tisztán láttam, hogy a sajtom valójában egy krumpliszsák.

Gyorsan összetekertem a terítőt, megfogtam a sajtomat, és elmentem, nehogy bolondnak tartsanak.

Délutánra már nagyon meleg lett, és még egyszer be kellett mennem a kocsmába. Ott rögtön megkérdezték tőlem:

„Van tíz krajcárod?” – és nagyon nevettek. Nem volt piac, mert Luibischpoarban esett az eső.

Amikor éjjel hazajöttem, már az ajtóban kiabáltam: „Trudi, Trudi, te összecserélted a sajtot a krumpliszsákkal!”

Trudi kiszaladt – de nem, te ügyetlen, nem cseréltem ki!

Ekkor a sajt lába kibillent, és a közepe már annyira össze volt nyomódva, hogy már fejni is kellett volna.

Akkor esett le nekem, hogy a kocsmában olyan sokat nevettek rajtam: azok a gazemberek kétszer is kicserélték a sajtot, oda is, vissza is.